ภาษาไทยและวัฒนธรรมไทย: รากศัพท์บาลีและสันสกฤตของคำไทย

บทความนี้ใช้เวลาอ่านประมาณ 5 นาที ยังไม่มีเวลาตอนนี้ใช่ไหม? ไม่เป็นไร ส่งบทความเวอร์ชันไม่มีโฆษณาไปที่อีเมลของคุณ แล้วกลับมาอ่านภายหลังได้!

loading image

คุณเคยเห็นเด็กอัจฉริยะในการแข่งขันสะกดคำระดับประเทศไหม? เมื่อพวกเขาได้รับคำให้สะกด สิ่งแรกที่พวกเขาถามคือแหล่งที่มาของคำ เมื่อรู้ว่ามันมาจาก “ละติน” หรือ “กรีก” หรือหนึ่งในหลายๆ รากศัพท์ของคำในภาษาอังกฤษ พวกเขาจะรู้ทันทีไม่ใช่แค่ความหมายพื้นฐานของคำ แต่ยังไปถึงวิธีที่ถูกต้องในการสะกดคำด้วย ภาษาไทยก็เป็นแบบนั้นเช่นกัน มีรากศัพท์ที่มาจากหลายภาษาอื่นเหมือนกัน

แต่ระยะหลังมานี้ภาษาอังกฤษคือตัวเอก เพราะภาษาอังกฤษมักยืมคำมาทั้งหมด ในภาษาไทยค่านเหล่านี้ถูกเรียกว่าทับศัพท์ และน่าทึ่งที่โดยไม่ต้องเรียนภาษาไทยเลยคุณจะรู้ภาษาไทยอยู่แล้วนับร้อยคำ ถึงแม้ยืมมาจากภาษาอังกฤษ

แต่การออกเสียงอาจทำให้รู้จักยากนิดหน่อย แคดดี้ที่ลากอล์ฟให้ฉันพูดถึง “ได วัด” ใช้เวลานานกว่าจะทราบว่าเธอกำลังพูดถึง “ดิวิทย์” ที่ฉันเพิ่งทำไว้บนแฟร์เวย์ แต่เมื่อเธอเรียกคำไทยว่า “ออน” ก็ไม่นานนักฉันก็รู้ว่าฉันตีลูกบอลมาอยู่บน “กรีน”

ภาษาไทยราชาศัพท์ ยืมคำหลายคำมาจากภาษาราชบังศิลป์ของเขมร แน่นอนภาษาไทยก็มีอิทธิพลจากภาษาจีนมากมาย แต่ภาษาที่มีผลกระทบมากที่สุดต่อภาษาไทย โดยเฉพาะรากศัพท์ของภาษาไทยคือ ภาษาปาลีและภาษาสันสกฤต

ถึงแม้จะเป็นภาษาที่ “ตาย” แล้ว คล้ายๆ กับภาษาละติน แต่คุณยังสามารถได้ยินการพูดภาษาปาลีทุกวันเพราะมันเป็นภาษาของพระไตรปิฎกและบทสวดมนต์ ทุกคนที่เข้าสู่การบวชต้องเรียนรู้บางอย่างของภาษาปาลีเพื่อเข้าร่วมในการสวดมนต์และพิธีกรรมทางศาสนาพุทธ ซึ่งก็ไม่ได้ต่างอะไรจากสมัยที่หวยมิสซาโรมันคาทอลิกทุกครั้งจัดในภาษาละติน

ฉันมักมองหาวิธีที่จะช่วยเพิ่มพูนศัพท์ภาษาไทยของฉันได้ และข้อเท็จจริงที่ว่ามากมายของคำศัพท์ภาษาไทยมีต้นทางมาจากภาษาปาลีและภาษาสันสกฤตช่วยได้นิดหน่อย เหมือนกับเด็กในแข่งขันสะกดคำเหล่านั้น ถ้าหากว่าเราสามารถเรียนรู้รากศัพท์ของคำ เราก็จะได้เปรียบในการทำความเข้าใจความหมายและอาจจำมันได้

อย่างไรก็ดี คำศัพท์ไทยสองคำที่ใช้ด้านบนมีรากศัพท์มาจากภาษาปาลีและภาษาสันสกฤตทั้งหมด ราก ศัพท์ ในแต่ละคำหมายถึง “คำ” ทับศัพท์ = คำที่ยืมมา

ราชาศัพท์ มีประโยชน์เพิ่มเติมของการมีสองราก ราชา หมายถึง เกี่ยวกับพระราชา หรือราชวงศ์ ดังนั้น ราชาศัพท์ = คำพระราชา ราก ราชา มีความหมายว่า “พระราชา” ยังสามารถเห็นได้ในวลีภาษาอังกฤษ “the British Raj” หรือคำว่า “Maharaja” คำว่า “maha” ในคำว่า “maharaja” เป็นอีกรากที่มีความหมายว่า “ใหญ่” ดังนั้น “maharaja” = “พระราชาใหญ่”

อย่างที่เห็น รากศัพท์หนึ่งจะนำไปสู่อีกรากหนึ่ง นี่อาจจะสามารถดำเนินต่อไปอีกยาวนาน นั่นเป็นเหตุผลที่ฉันกำลังรวบรวมรายการคำภาษาไทยที่มีรากศัพท์มาจากภาษาปาลีและภาษาสันสกฤต

ฉันยังคงเพิ่มในรายการนี้หากคุณพบรากศัพท์ที่ฉันยังไม่มีโปรดส่งข้อความแล้วเราจะพยายามรวมเข้ามา ตอนนี้แค่สนุกไปกับภาษาก็พอ

ลองดูว่าคุณสามารถหาคำรากภาษาปาลีและภาษาสันสกฤตที่เป็นรากของคำภาษาอังกฤษได้ไหม มีหลายคำที่แสดงให้เห็นว่าภาษาไทยและภาษาอังกฤษเป็นลูกหลานห่างๆ ต่อไปนี้คือตัวอย่างเล็กน้อย (แม้ว่าบางคำอาจจะเป็นการคาดเดาบางส่วนของฉันเอง)

ราชา /raa-chaa/
(Palai) เกี่ยวกับพระราชา
British Raj, Raja, Maharaja, Rajasthan

มหา /má-hăa/
(Palai) ใหญ่; ทรงพลัง; มาก; มากมาย; สูงสุด; อำนาจสูงสุด; คุ้มเกียรติ
Maharaja (พระราชาที่ใหญ่), Mahatma (วิญญานอันยิ่งใหญ่, อาตม = วิญญาน) เช่นในคานธี

มรณ /mor-rá-na/́
ความตาย; การตาย; การสิ้นสุด
มรณะ, มฤตยู

มาตุ /maa-dtu/
(Palai) เกี่ยวกับแม่
คำว่าแม่ในหลายๆ ภาษามักเริ่มด้วย “ม” ซึ่งนี่เป็นอีกคำหนึ่ง

อารย /aa-rá-yá/
(สันสกฤต) ชนชาติอารยัน; บุคคลที่มีวัฒนธรรม; บุคคลที่น่านับถือ; บุคคลที่ซื่อสัตย์
อารยัน, อิหร่าน

วิทยา /wít-tá-yaa/
(Palai) วิทยาการ; ความรู้; การเรียนรู้; ปรัชญา
อาจจะเกี่ยวข้องกับไหวพริบ, อย่างมีปัญญา

มานุษ /maa-nút/
(สันสกฤต, ปาลี) มนุษย์; เกี่ยวกับมนุษย์
อาจจะเกี่ยวข้องกับมนุษย์, ผู้ชาย, ผู้หญิง, มนุษยชาติ

โทร /toh/
(สันสกฤต?) ไกล, หรือระยะห่าง
ออกเสียงเป็น toh-rá เมื่อใชในคำที่สร้างคำศัพท์ อาจจะเกี่ยวข้องกับ “tele” ซึ่งเป็นรากกรีกหมายถึง ไกล, หรือระยะห่าง คำภาษาไทยที่มีคำนำที่เหมือนกันนี้ใกล้เคียงกับภาษาอังกฤษมาก แค่เปลี่ยนเสียง “r” เป็น “l” แล้วคุณจะเห็น

Telephone: โทรศัพท์ /toh-rá sàp/
ศัพท์ เป็นคำปาลีที่หมายถึง “คำ”

Advertisement

Television: โทรทัศน์ /toh-rá-tát/
ทัศน์ เป็นรากสันสกฤตที่หมายถึง “ภาพ”

Telegraph: โทรเลข /toh-rá lâyk/
เลข เป็นรากปาลีที่หมายถึง “การเขียน”

Telescope: โทรทรรศน์ /toh-rá-tát/
ทรรศน์ เป็นรากสันสกฤตที่หมายถึง “ดู”

อ่านอะไรต่อไป

Sponsored
ExpatDen Premium Subscription cover
Start Your New Life in Thailand Worry-Free
With over a hundred pieces of in-depth content written by the experts, we make Thailand easy. Whether you're moving for business or pleasure, our guides will save you money, help you navigate the usual obstacles and ensure you make the most of one of the world's most dynamic countries.
FIND OUT MORE
Questions About This Article?
Please post them in our Reddit community at /r/expatden.