ภาษาไทย วัฒนธรรมไทย: คุยเรื่องอากาศ

บทความนี้ใช้เวลาอ่านประมาณ 8 นาที ยังไม่มีเวลาตอนนี้ใช่ไหม? ไม่เป็นไร ส่งบทความเวอร์ชันไม่มีโฆษณาไปที่อีเมลของคุณ แล้วกลับมาอ่านภายหลังได้!

loading image

This article was originally posted on WomenLearnThai.com.

Thai Language

คุยเรื่องอากาศ…

มีวิธีไหนที่ดีกว่าในการเริ่มบทสนทนามากกว่าเรื่องอากาศมั้ย? ฉันรู้ว่ามันอาจจะดูเป็นเรื่องซ้ำซาก แต่เอาจริงๆ มันได้ผลนะ และในประเทศไทย ประโยคว่า “ปีนี้หน้าฝนมาช้าจัง” เป็นการเริ่มต้นสนทนาที่ดีกว่า “คุณเกิดราศีอะไร” และ “ร้อนอบอ้าวจริงๆ” ก็ดีกว่า “คุณมาที่นี่บ่อยไหม” จริงๆ ลองดูสิ ดังนั้น ด้วยความคิดนี้ นี่คือคำแนะนำสั้นๆ เกี่ยวกับการพูดคุยเรื่องอากาศในภาษาไทย

ฤดูกาล…

ก่อนอื่นเราควรรู้วิธีการพูดถึงภาพรวมใหญ่ๆ นั่นคือฤดูกาล เป็นที่รู้กันดีว่าประเทศไทยมีสามฤดู เอาจริงๆ อาจจะมีคำสองคำที่ใช้เรียก “ฤดู” ในภาษาไทย คำว่า ฤดู /réu-doo/ มาจากภาษาสันสกฤตและใช้ในบริบทที่เป็นทางการมากขึ้นเช่นการเขียนหรือการพูดในที่สาธารณะ คำที่ใช้กันทั่วไปมากกว่าคือ หน้า /nâa/ จากนี้ไปเราจะใช้คำที่พบได้บ่อยกว่า แต่จำไว้ว่าทั้งสองคำใช้ได้ดี

สามฤดูของประเทศไทยที่ไกด์บุ๊คส่วนใหญ่พูดถึงคือ:

หน้าฝน: หน้าฝน /nâa fŏn/ (ฝน /fŏn/ = ฝน)
หน้าหนาว: หน้าหนาว /nâa năao/ (หนาว /năao/ = หนาว)
หน้าร้อน: หน้าร้อน /nâa rón/ (ร้อน /rón/ = ร้อน)

แต่ยังมีฤดูอื่นๆ อีกมากมายที่นี่

คำอื่นๆ ที่ใช้กับ ฤดู /réu-doo/ และ หน้า /nâa/ ได้แก่:

หน้าเก็บเกี่ยว: หน้าเก็บเกี่ยว /nâa gèp gìeow/ (ฤดูเก็บเกี่ยว)
หน้าติดสัด: หน้าติดสัด /nâa dtìt sàt/ (ฤดูติดสัด)
หน้าไถหว่าน: หน้าไถหว่าน /nâa tăi wàan/ (ฤดูไถหว่าน)
หน้าทำนา: หน้าทำนา /nâa tam naa/ (ฤดูทำนา)
หน้าแล้ง: หน้าแล้ง /nâa láeng/ (ช่วงที่ไม่ใช่หน้าฝน)
หน้ามรสุม: หน้ามรสุม /nâa mor-rá-sŭm/ (ทั้งภาษาอังกฤษและไทยมาจากภาษาอาหรับ)

แล้วก็มีฤดูของฝรั่ง:

ใบไม้ผลิ: หน้าใบไม้ผลิ /nâa bai mái plì/ (ฤดูใบไม้ผลิ)
หน้าร้อน: หน้าร้อน /nâa rón/ (ฤดูร้อน)
ใบไม้ร่วง: หน้าใบไม้ร่วง /nâa bai mái/ rûang (ฤดูใบไม้ร่วง)
หน้าหนาว: หน้าหนาว /nâa năao/ (ฤดูหนาว)

อุณหภูมิ…

คำว่า “อุณหภูมิ” ในภาษาไทยคือ อุณหภูมิ /un-hà-poom/ คำว่า “องศา” คือ องศา /ong-săa/ และเช่นเดียวกับในภาษาอังกฤษ คำนี้ยังใช้ในการวัดองศาของมุมและทิศทาง ประเทศไทยใช้ระบบเซลเซียสในการวัดอุณหภูมิ

นี่คือวิธีการเรียกระบบอุณหภูมิต่างๆ:

องศาเซ็นติเกรด: องศาเซ็นติเกรด /ong-săa sen dtì gràyt/
องศาเซลเซียส: องศาเซลเซียส /ong-săa sayn-sîat/
องศาฟาเรนไฮต์: องศาฟาเรนไฮต์ /ong-săa faa-rayn-hai/

ตัวอย่าง:

วันนี้ อุณหภูมิ 29 องศาเซลเซียส
wan née un-hà-poom 29 ong-săa sayn-sîat
วันนี้อุณหภูมิ 29 องศาเซลเซียส

วันนี้ อุณหภูมิ 84 องศาฟาเรนไฮต์
wan née un-hà-poom 84 ong-săa faa-rayn-hai
วันนี้อุณหภูมิ 84 องศาฟาเรนไฮต์

ความชื้น…

คำว่า ความชื้น ในภาษาไทยคือ ความชื้น /kwaam chéun/ ความชื้นวัดเป็นเปอร์เซ็นต์ คำว่า “เปอร์เซ็นต์” ในภาษาอังกฤษหมายถึง “ส่วนใน 100” นี่เป็นวิธีเดียวกันที่คำว่าเปอร์เซ็นต์ในภาษาไทย: จำนวนร้อยละ /jam-nuan rói lá/ (ส่วนจาก 100) แต่คงง่ายกว่าถ้าใช้คำยืมจากภาษาอังกฤษ เปอร์เซ็นต์ /bper-sen/

ตัวอย่าง:

วันนี้ความชื้นจำนวนร้อยละ 89
wan née kwaam chéun jam-nuan rói lá 89
วันนี้ความชื้น 89 เปอร์เซ็นต์

วันนี้ความชื้น 89 เปอร์เซ็นต์
wan née kwaam chéun 89 bper-sen
วันนี้ความชื้น 89 เปอร์เซ็นต์

Advertisement

ดวงอาทิตย์…

ถึงแม้จะร้อนมากแค่ไหน ดวงอาทิตย์ก็มีบทบาทสำคัญในชีวิตคนไทย

มีหลายคำที่ใช้เรียก “ดวงอาทิตย์”:

ตะวัน /dtà-wan/
ดวงอาทิตย์ /duang aa-tít/
ไถง /tà-ngăi/
ทินกร /tin-ná-gon/
พระอาทิตย์ /prá aa-tít/
รวิ /rá-wí/
รำไพ /ram-pai/
สุริยน /sù-rí-yon/
สุริยา /sù-rí-yaa/

แต่คำที่จำง่ายที่สุดและใช้บ่อยสุดคือ พระอาทิตย์ /prá aa-tít/ คำว่า พระ /prá/ หมายถึงดวงอาทิตย์ในฐานะเทพเจ้า เช่นเดียวกับในวัฒนธรรมอื่นๆ น่าสนใจว่าคำว่า แดดออก /dàet òk/ ที่ใช้บ่อยๆ ไม่ได้ใช้คำว่า ดวงอาทิตย์ แต่ใช้คำว่า แดด /dàet/ ที่หมายถึงแสงแดด

คำทั่วไปสำหรับ “พระอาทิตย์ขึ้น” ตะวันออก /dtà-wan òk/ และ “พระอาทิตย์ตก” ตะวันตก /dtà-wan dtòk/ ใช้คำว่า ตะวัน /dtà-wan/ สำหรับ “ดวงอาทิตย์” และยังเป็นคำที่ใช้สำหรับทิศทางของเข็มทิศที่ดวงอาทิตย์ “ขึ้น” ออก /òk/ และ “ตก” ตก /dtòk/

คำอีกคำสำหรับดวงอาทิตย์ อาทิตย์ /aa-tít/ เป็นคำทั่วไปสำหรับ “สัปดาห์” และ วันอาทิตย์ /wan aa-tít/ คือคำว่า “วันอาทิตย์” ยังมีคำที่เป็นทางการมากกว่าสำหรับ “สัปดาห์” จากรากศัพท์ภาษาบาลี สัปดาห์ /sàp-daa/ และคำว่า “สุดสัปดาห์” คือ วันสุดสัปดาห์ /wan sùt sàp-daa/ (วันที่อยู่ท้ายสัปดาห์)

ดวงจันทร์…

ถ้าอย่างนั้น มีคำว่า “ดวงจันทร์” และระยะต่างๆ ของดวงจันทร์มากกว่าคำที่ใช้เรียกดวงอาทิตย์

ดวงจันทร์:
จันทร์ /jan/
พระจันทร์ /prá jan/
แข /kăe/
จันทรา /jan-traa/
ดวงจันทร์ /duang jan/
ดวงเดือน /duang deuan/
เดือน /deuan/
ศศิธร /sà-sì-ton/

ครึ่งดวงจันทร์: เดือนครึ่งดวง /deuan krêung duang/
เสี้ยวดวงจันทร์: เดือนครึ่งเสี้ยว /deuan krêung sîeow/
ดวงจันทร์ดับ: เดือนดับ /deuan dàp/
ดวงจันทร์เต็มดวง: เดือนเต็มดวง /deuan dtem duang/
ดวงจันทร์เต็มดวง: บุณมี /bun-ná-mee/
วันพระจันทร์เต็มดวง: วันเพ็ญ /wan phen/

และเช่นเดียวกับคำว่า “ดวงอาทิตย์” คำที่ได้ยินบ่อยที่สุดคือคำที่ดวงจันทร์ถูกทำให้เป็นเทพเจ้า พระจันทร์ /prá jan/ คำหนึ่งของ “ดวงจันทร์” เดือน /deuan/ เป็นคำเดียวกันที่เราใช้สำหรับ “เดือน” ในภาษาไทย นี่คือสิ่งที่เหมือนกับในภาษาอังกฤษเพราะคำว่า “moon” และ “month” มีรากศัพท์เดียวกันจากภาษาสันสกฤต เช่นเดียวกับคำว่า “menstruation” ซึ่งในภาษาไทยคือ ประจำเดือน /bprà-jam deuan/ (รายเดือน)

คำต่างๆ ของดวงอาทิตย์และดวงจันทร์ในภาษาไทยเป็นรากศัพท์สำหรับชื่อคนไทยมากมาย คำที่ยากจะพูด เดือนเต็มดวง /deuan dtem duang/ ที่หมายถึง “ดวงจันทร์เต็มดวง” เป็นชื่อของอดีตนายกเทศมนตรีหญิงของเชียงใหม่ ลองพูดชื่อนี้ 5 ครั้งติดต่อกัน เพื่อนชาวต่างชาติของฉันเคยทำพลาดอย่างมากโดยการสับสนชื่อของเธอเมื่อแนะนำเธอต่อหน้าผู้ฟังจำนวนมาก แม้แต่เธอก็ยังหัวเราะ

สภาพอากาศ…

คำว่า “สภาพอากาศ” ในภาษาไทยคือ อากาศ /aa-gàat/ ซึ่งเป็นคำเดียวกันสำหรับ “อากาศ” และ “ภูมิอากาศ” อากาศดีคือ อากาศดี /aa-gàat dee/

คำต่อไปนี้คือคำที่หมายถึง “สภาพอากาศไม่ดี”:

พายุ: พายุ /paa-yú/
พายุฟ้าคะนอง: พายุฟ้าคะนอง /paa-yú-fáa-ká-nong/ (ฟ้าร้อง)
ฟ้าผ่า: ฟ้าผ่า /fáa pàa/ (ฟ้าแยก)
ฟ้าแลบ: ฟ้าแลบ /fáa-lâep/ (ฟ้าแวบ)
ฟ้าร้อง: ฟ้าร้อง /fáa róng/ (ฟ้าร้อง)
ชื้น: ชื้น /chéun/
อบอ้าว: อบอ้าว /òp âao/ (ร้อนอบอ้าว)
ฝน: ฝน /fŏn/
ฝนตกปรอยๆ: ปรอย ๆ /bproi bproi/
ฝนพรำ: พรำ /pram/
ฝนพรำๆ: พรำ ๆ /pram pram/
มีเมฆมาก: มีเมฆมาก /mee mâyk mâak/ (เมฆมาก)
หมอก: หมอก /mòk/
ควัน: ควัน /kwan/ (ควัน)

พูดคุยเรื่องอากาศ…

มาดูประโยคที่ผู้พยากรณ์อากาศทางทีวีอาจพูด ทั้งหมดนี้ใช้ได้ดีเมื่อเพิ่มเข้าไปในประโยคเช่นด้านล่าง

วันนี้: นนี้ /ná-née/
เย็นนี้: เย็นนี้ /yen née/
หน้านี้: หน้านี้ /nâa née/
ทุกวันนี้: ทุกวันนี้ /túk wan née/
พรุ่งนี้: พรุ่งนี้ /prûng née/
ปีนี้: ปีนี้ /bpee-née/

อากาศดีเย็นนี้
aa-gàat dee yen née
อากาศดีเย็นนี้

แดดออกวันนี้
dàet òk wan née
แดดออกวันนี้

หน้านี้เย็นสบาย
nâa née yen sà-baai
หน้านี้เย็นสบาย

ทุกวันนี้อากาศแย่
túk wan née aa-gàat yâe
ทุกวันนี้อากาศแย่

วันนี้ร้อนมากๆ
wan née rón mâak
วันนี้ร้อนมากๆ

หน้านี้ฝนตกมาก
nâa née fŏn dtòk mâak
หน้านี้ฝนตกมาก

ฝนจะตกเย็นนี้
fŏn jà dtòk yen née
ฝนจะตกเย็นนี้

อากาศอบอ้าว
aa-gàat òp âao
อากาศอบอ้าว

พายุจะมาพรุ่งนี้
paa-yú jà maa prûng née
พายุจะมาพรุ่งนี้

ปีนี้หน้าฝนมาช้า
bpee-née nâa fŏn maa cháa
ปีนี้หน้าฝนมาช้า

Hugh Leong
Retire 2 Thailand
Retire 2 Thailand: Blog

อ่านในภาษาอื่น
บทความนี้มีให้บริการในภาษา: